দাৱাতী নীতি প্রসঙ্গতঃ
“ইমাম নাছিৰ উদ্দিন আলবানী (ৰাহিমাহুল্লাহ)-ৰ তাৎপর্যপূর্ণ কিছু মন্তব্যঃ
_______________________________________
(ক) আমাৰ দাৱাত ৩টা মৌলিক ভিত্তিৰ উপৰত প্রতিষ্টিত। (১) কুৰআন (২) হাদীছ (৩) চালাফে ছালেহীনৰ অনুসৰণ। যি ব্যক্তিয়ে মনতে ভাৱে যে, তেওঁ কেৱল কুৰআন ও হাদীছৰ অনুসৰণ কৰিব¸ কিন্তু চালাফা ছালেহীনৰ মাছালাক অনুসৰণ নকৰে আৰু কব যে, তেওঁলোকেও মানুহ আমিও মানুহ (গতিকে তেওঁলোকৰ অনুসৰণৰ প্রয়োজন নাই); সি গোমৰাহীতে নিপতিত হব।
(খ) চালাফা ছালেহীনৰ আক্বীদা অনুযায়ী আমি মানুহৰ ওপৰত কোনো শ্বাৰঈ আধিপত্য জাপি দিব নিবিচাৰোঁ। আল্লাহ তা’আলাই স্বীয় ৰাছুল (ছাঃ) ক কৈছে যে, ‘গতিকে¸ তুমি উপদেশ দিয়া¸ তুমিটো কেৱল এজন উপদেশদাতা । তুমি সিহঁতৰ শাসক নহয়’ (ছুৰা গাছিয়া, ৮৮/২১¸২২)। গতিকে আমিও মানুহৰ ওপৰত দাৰোগাৰ ভূমিকাত অৱতীর্ণ হব নোৱাৰো। বৰং সকলোকে সেই বাক্যটিই কবলৈ বিচাৰোঁ, ألق كلمتك وأمش ‘তুমি তোমাৰ বক্তব্য পেচ কৰা, তাৰ পিছত গুচি যোৱা’। তোমাৰ মত অনুযায়ী পৰিচালনা কৰাৰ কাৰণে মানুহৰ ওপৰত তৰোৱালৰ দ্বাৰা ক্ষমতা বিস্তাৰ কৰাৰ অধিকাৰ তোমাৰ নাই। কাৰণ হক-ৰ নীতি হল, الحق ابلج والباطل لجلج ‘হক সদায় সুস্পষ্ট আৰু বাতিল অস্পষ্ট ও বক্রতাপূর্ণ ‘। আৰু সুনিশ্চিতভাৱেই এই কথাটো দুনিয়াৰ সর্বাধিক সত্য বাক্য لا إله إلا الله-ৰ ক্ষেত্রতো প্রযোজ্য।
(গ) দাঈ-ক লক্ষ ৰাখিব লাগিব, যেতিয়া তেওঁ বুজিব যে, তেওঁৰ প্রতিপক্ষ নিজৰ মতৰ ওপৰত ইমান কঠোৰ যে, তেওঁৰ সৈতে বিতর্কত গৈ লাভ নাই আৰু যদি তেওঁ ধৈর্য সহ বিতর্ক আগবঢ়াই গৈ থাকে, তেতিয়া হয়তো অনাকাংখিত কিবা অঘটন ঘটিব পাৰে, তেতিয়া বিতর্ক পৰিত্যাগ কৰাই তেওঁৰ কাৰণে উত্তম হব। কিয়নো ৰৰাছুলুল্লাহ (ছাঃ) এ কৈছে, যি ব্যক্তিয়ে পূর্ণ অধিকাৰ থকা সত্যেও বিতৰ্ক(ঝগড়া) পৰিত্যাগ কৰে, মই তেওঁৰ কাৰণে জান্নাতত এটা গৃহৰ জিম্মাদাৰ হম’ (আবুদাউদ, হা/ ৪৮০০)
(ঘ) ৰাছুলুল্লাহ (ছাঃ) এ কৈছে, إن بني إسراءيل لما هلكوا قصوا ‘নিশ্চই বনী ইছৰাঈলসকল কিচ্ছা-কাহিনী বর্ণনাত লিপ্ত হোৱাৰ কাৰণে ধ্বংস হৈছিল’ (ত্বাবাৰাণী, ছাহীহাহ হা/ ১৬৮১) এই হাদীছৰ ব্যাখ্যাত সেইখ আলবানীয়ে কয়, সম্ভৱত এইটো এই কাৰণে কোৱা হৈছে যে, সিহঁতৰ আলিম ও বক্তাসকলে জনসাধাৰণক ফিকাহ আৰু উপকাৰী জ্ঞানৰ পৰিবর্তে অলীক কিচ্ছা-কাহিনীৰ বর্ণনাকে গুৰুত্ব দিছিল আৰু এই কামকেই নেক আমল বুলি গণ্য কৰা আৰম্ভ কৰিছিল। ফলত তেওঁলোক ধ্বংসত নিপতিত হৈছিল। আজিৰ যুগৰ বহু গল্পকাৰ বক্তাসকলৰো একেই অৱস্থা। যিসকলৰ অধিকাংশ বক্তব্যৰ বিষয় বস্তু হল, ইছৰাঈলী গাল-গল্প, হৃদয় গলোৱা বক্তব্য সমূহ আৰু ছুফী ধ্যান-ধাৰণাভিত্তিক অলীক কাহিনী।
“ইমাম নাছিৰ উদ্দিন আলবানী (ৰাহিমাহুল্লাহ)-ৰ তাৎপর্যপূর্ণ কিছু মন্তব্যঃ
_______________________________________
(ক) আমাৰ দাৱাত ৩টা মৌলিক ভিত্তিৰ উপৰত প্রতিষ্টিত। (১) কুৰআন (২) হাদীছ (৩) চালাফে ছালেহীনৰ অনুসৰণ। যি ব্যক্তিয়ে মনতে ভাৱে যে, তেওঁ কেৱল কুৰআন ও হাদীছৰ অনুসৰণ কৰিব¸ কিন্তু চালাফা ছালেহীনৰ মাছালাক অনুসৰণ নকৰে আৰু কব যে, তেওঁলোকেও মানুহ আমিও মানুহ (গতিকে তেওঁলোকৰ অনুসৰণৰ প্রয়োজন নাই); সি গোমৰাহীতে নিপতিত হব।
(খ) চালাফা ছালেহীনৰ আক্বীদা অনুযায়ী আমি মানুহৰ ওপৰত কোনো শ্বাৰঈ আধিপত্য জাপি দিব নিবিচাৰোঁ। আল্লাহ তা’আলাই স্বীয় ৰাছুল (ছাঃ) ক কৈছে যে, ‘গতিকে¸ তুমি উপদেশ দিয়া¸ তুমিটো কেৱল এজন উপদেশদাতা । তুমি সিহঁতৰ শাসক নহয়’ (ছুৰা গাছিয়া, ৮৮/২১¸২২)। গতিকে আমিও মানুহৰ ওপৰত দাৰোগাৰ ভূমিকাত অৱতীর্ণ হব নোৱাৰো। বৰং সকলোকে সেই বাক্যটিই কবলৈ বিচাৰোঁ, ألق كلمتك وأمش ‘তুমি তোমাৰ বক্তব্য পেচ কৰা, তাৰ পিছত গুচি যোৱা’। তোমাৰ মত অনুযায়ী পৰিচালনা কৰাৰ কাৰণে মানুহৰ ওপৰত তৰোৱালৰ দ্বাৰা ক্ষমতা বিস্তাৰ কৰাৰ অধিকাৰ তোমাৰ নাই। কাৰণ হক-ৰ নীতি হল, الحق ابلج والباطل لجلج ‘হক সদায় সুস্পষ্ট আৰু বাতিল অস্পষ্ট ও বক্রতাপূর্ণ ‘। আৰু সুনিশ্চিতভাৱেই এই কথাটো দুনিয়াৰ সর্বাধিক সত্য বাক্য لا إله إلا الله-ৰ ক্ষেত্রতো প্রযোজ্য।
(গ) দাঈ-ক লক্ষ ৰাখিব লাগিব, যেতিয়া তেওঁ বুজিব যে, তেওঁৰ প্রতিপক্ষ নিজৰ মতৰ ওপৰত ইমান কঠোৰ যে, তেওঁৰ সৈতে বিতর্কত গৈ লাভ নাই আৰু যদি তেওঁ ধৈর্য সহ বিতর্ক আগবঢ়াই গৈ থাকে, তেতিয়া হয়তো অনাকাংখিত কিবা অঘটন ঘটিব পাৰে, তেতিয়া বিতর্ক পৰিত্যাগ কৰাই তেওঁৰ কাৰণে উত্তম হব। কিয়নো ৰৰাছুলুল্লাহ (ছাঃ) এ কৈছে, যি ব্যক্তিয়ে পূর্ণ অধিকাৰ থকা সত্যেও বিতৰ্ক(ঝগড়া) পৰিত্যাগ কৰে, মই তেওঁৰ কাৰণে জান্নাতত এটা গৃহৰ জিম্মাদাৰ হম’ (আবুদাউদ, হা/ ৪৮০০)
(ঘ) ৰাছুলুল্লাহ (ছাঃ) এ কৈছে, إن بني إسراءيل لما هلكوا قصوا ‘নিশ্চই বনী ইছৰাঈলসকল কিচ্ছা-কাহিনী বর্ণনাত লিপ্ত হোৱাৰ কাৰণে ধ্বংস হৈছিল’ (ত্বাবাৰাণী, ছাহীহাহ হা/ ১৬৮১) এই হাদীছৰ ব্যাখ্যাত সেইখ আলবানীয়ে কয়, সম্ভৱত এইটো এই কাৰণে কোৱা হৈছে যে, সিহঁতৰ আলিম ও বক্তাসকলে জনসাধাৰণক ফিকাহ আৰু উপকাৰী জ্ঞানৰ পৰিবর্তে অলীক কিচ্ছা-কাহিনীৰ বর্ণনাকে গুৰুত্ব দিছিল আৰু এই কামকেই নেক আমল বুলি গণ্য কৰা আৰম্ভ কৰিছিল। ফলত তেওঁলোক ধ্বংসত নিপতিত হৈছিল। আজিৰ যুগৰ বহু গল্পকাৰ বক্তাসকলৰো একেই অৱস্থা। যিসকলৰ অধিকাংশ বক্তব্যৰ বিষয় বস্তু হল, ইছৰাঈলী গাল-গল্প, হৃদয় গলোৱা বক্তব্য সমূহ আৰু ছুফী ধ্যান-ধাৰণাভিত্তিক অলীক কাহিনী।